วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม (วัดเขาดิน)

สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ

การให้ธรรมะ ชนะการให้ทั้งปวง

หมู่ที่ ๔ ตำบล บางปะหัน

อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

โทร. ๐-๓๕๓๐-๒๑๙๒, ๐-๓๕๓๘-๑๒๖๓

พระครูวรนายกพิพัฒน์ เจ้าอาวาส / เจ้าคณะอำเภอบางปะหัน

วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม หรือ เดิมชื่อ วัดเขาดิน วัดปากน้ำแม่โพสพ หรือ วัดปากน้ำประสบ เพราะตั้งอยู่ตรงปากแม่น้ำที่ไหลแยกออกจากแม่น้ำลพบุรี ไปทางตะวันออก เป็นพระอารามหลวงแห่งเดียวของอำเภอบางปะหัน เจ้าคณะอำเภอประจำอยู่ที่วัดแห่งนี้

วัดเขาดิน สร้างมาแต่สมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม พระมหากษัตริย์องค์ที่ ๒๑ แห่ง

กรุงศรีอยุธยา พระพรหมมุนี พระอาจารย์ของสมเด็จพระนารายณ์ได้เคยอยู่ที่วัดนี้ เป็นวัดที่มี

ความสำคัญและเจริญรุ่งเรืองมาก แต่ก็ต้องมากลายเป็นวัดร้างในช่วงที่เสียกรุงศรีอยุธยา ใน

สมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เจ้าพระยาบดินทร์เดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ได้มาปฏิสังขรณ์ครั้งหนึ่ง ต่อมา พระยาภูธราภัย (นุช บุญรัตพันธ์) ที่สมุหนายกในสมัยรัชกาลที่ ๔ - ๕ ได้มาปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ และเมื่อ พ.ศ. ๒๔๑๗ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินมาบรรจุพระบรมสารีริกธาตุที่พระเจดีย์ และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เปลี่ยนชื่อ เป็น วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม และยกฐานะเป็นพระอารามหลวง สืบมาจนถึงปัจจุบัน

วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม เป็นวัดที่กว้างใหญ่ มีเนื้อที่ ๕๒ ไร่ มีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง เนื้อที่ ๒๑ ไร่ ๔๐ ตารางวา ทิศเหนือเป็นคันกั้นน้ำและทุ่งนา ทิศตะวันออกติดคลองตะโกนก ทิศใต้ติดแม่น้ำลพบุรี ทิศตะวันตกเป็นทุ่งนา มีถนนแยกจากสายเอเชีย (ทางหลวงหมายเลข ๓๒) เข้ามาถึงสะพานข้ามแม่น้ำลพบุรี ต่อเข้ามาในวัดทางด้านใต้

วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม เป็นวัดที่มีประวัติศาสตร์สำคัญหลายประการ

อาคารเสนาสนะและปูชนียวัตถุต่าง ๆ มีความสวยงาม แปลกตา และมีเรื่องราวที่น่าสนใจ เช่น

๑. พระอุโบสถ รูปทรงสวยงามแปลกตา ไม่มีช่อฟ้า อย่างพระอุโบสถทั่วไป ตั้งอยู่บน

เนินดินสูง เชื่อกันว่าฐานพระอุโบสถนี้เป็นซุงไม้สักจำนวนมาก มีกำแพงแก้วสองชั้น

๒. พระเจดีย์ สูง ๒๐ วา ฐานโดยรอบ ๔๐ วา ทรงลอมฟาง ภายในบรรจุพระบรม

สารีริกธาตุ มีกำแพงล้อมพระเจดีย์ที่งดงามอีกด้วย

๓. หอระฆัง เป็นหอสูงรูปทรงสวยงาม อยู่บนฐานปูนสี่เหลี่ยม

นอกจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแลัว พระบรมวงศานุวงศ์และเจ้านายชั้นสูงหลายพระองค์ได้เสด็จมาที่วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม แห่งนี้ เช่นพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว พระศรีพัชรินทราบรมราชีนีนาถ พระบรมราชชนนีพระพันปีหลวง สมเด็จพระนครสวรรค์วรพินิต สมเด็จกรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช เจ้าจอมมารดาแพ กรมหมื่นพิทยาลาภพฤติธาดา เป็นต้น

วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม เป็นวัดที่ชาวพุทธจากหมู่ที่ ๔ ของตำบลบางปะหัน และหมู่ที่ ๖ ๗ ๘ ของตำบลโพธิ์สามต้นมาบำเพ็ญกุศล ประกอบศาสนกิจตามประเพณี และอุปถัมภ์บำรุงวัดมาโดยสม่ำเสมอ มีประเพณีที่กระทำเป็นประจำทุกปี คือ งานทำบุญวันขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๑๑ เพื่อเป็นการรำลึกถึงอดีตเจ้าอาวาส ซึ่งจะมีงานทำบุญใหญ่ มีกิจกรรมต่าง ๆ รวมทั้งการแข่งเรือด้วย

เจ้าอาวาสที่พอจะทราบนามมีลำดับ ดังนี้

๑. พระครูนายกวิบูลกิจ (นิ่ม)

๒. พระครูเฮง

๓. พระครูนายกวิบูลกิจ (แก้ว โฆสโก)

๔. พระครูนายกวิบูลกิจ (ขจร ฐานโสภี)

๕. พระครูโสภณธรรมภาณ (ฟอง)

๖. พระครูอุทุมพราสัย (ชม กสฺสโป)

ปัจจุบันคือ พระครูวรนายกพิพัฒน์ (เล็ก ฐิตปุญโญ)

เจ้าอาวาสของวัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม เป็นที่เลื่อมใสศรัทธาของชาวบางปะหัน ทั้งโดยวัตรปฏิบัติ และโดยคุณวิเศษ เช่น มีการสร้างเหรียญวัตถุมงคลของหลวงพ่อฟอง ซึ่งเป็นที่นิยมกันในทางเมตตามหานิยม และเหรียญหลวงพ่อชม ๒ รุ่น เชื่อถือกันในทางพุทธคุณ

วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม นับเป็นวัดที่มีความสำคัญยิ่งของอำเภอบางปะหัน สมควรที่เยาวชนและคนบางปะหันจะได้สนใจ มาทำความรู้จัก ศึกษาหาความรู้ ชื่นชมศิลปะวัฒนธรรม ภูมิปัญญา ที่บรรพบุรุษได้สร้างสรรค์เอาไว้ และสืบสาน พัฒนาใหัเจริญมั่นคง งดงาม เป็นแหล่งรวมใจ สร้างสามัคคีธรรมเช่นนี้ ตลอดไป.